WII!

‘Ik moet écht iets aan mijn conditie gaan doen!’
‘Ik ben te lui om buiten de deur te gaan bewegen, dit is echt de enige oplossing voor mij!’
‘Het is veel goedkoper dan een abonnement op de sportschool!’
‘Sarah heeft er ook één!’

spelen met de WiiEn zo werden er de laatste tijd wel meer redenen verzonnen, tot eindelijk de daad bij het woord gevoegd werd. Sinds een week staat hij glorieus in onze woonkamer: de Wii. De spelletjescomputer waarbij je niet meer passief naar een scherm zit te staren, maar die je dwingt zelf ook te bewegen. Dus elke dag sta ik nu minstens een half uur swingend calorieën te verbranden op de dansmat. Een partijtje tennis is ook altijd leuk. Het is nog even wachten tot de Wii Fit ook in Cambodja te verkrijgen is, maar dan hoef ik me echt nooit meer schuldig te voelen dat ik nog nooit een sportschool van binnen gezien heb. Dit is veel leuker, en helemaal hip natuurlijk!

Bangkok

Bart, Anita en ChineesOns volledig beseffend dat we een ontzettend verwende nesten zijn, hebben we vorig weekend doorgebracht in Bangkok. BKK: een wereldstad die qua grootte en hipheid niet onderdoet voor New York City. Nou ja, dat denk ik dan, want ik ben natuurlijk nog nooit in NYC geweest.

Shop till you drop, dat was zo’n beetje het thema van dit stedentripje. Bangkok staat vol met shoppingmalls waar Thaise schoonheden flaneren in hun nieuwste designeroutfits. Ook is er de grootste markt van misschien wel de wereld, waar we een hele middag hebben lopen snuffelen. En Bart moest natuurlijk nog naar ICT City, een mall gevuld met electronica. De oogst van het weekend: duikbrillen, leuke hebbedingetjes voor in huis, kleren voor Bart en accesoires voor mijn ipod.

Anita helpt de Glimmannetjes twee handjes

Om nog iets anders van Thailand mee te krijgen, hebben we de laatste ochtend nog wat cultuur opgesnoven. Een bezoekje aan een tempel en het koninklijk paleis was zeker de moeite waard. Alle gebouwen hebben weer een hele andere stijl dan in Cambodja. Muren met bloemetjes en gekleurd glas, veel Chinese beelden en nog meer klatergoud.

 

 

 

Werk van de Lange Adem

CHHRA is een Cambodjaanse organisatie waar VSO nu een jaar mee samenwerkt. Zoals gebruikelijk organiseren wij dan een workshop om samen te kijken wat die samenwerking tot nu toe heeft opgeleverd. En hoe we in de toekomst verder gaan.

CHHRA staat voor Cambodian Health and Human Rights Alliance. Ze zijn gevestigd in Oddar Meanchey: één van de armste provincies van het land. Het ligt in het noorden op een dag rijden van Phnom Penh. CHHRA onderneemt veel activiteiten op het gebied van gezondheidsvoorlichting. Daarnaast hebben ze in een paar dorpen een soort miniverzekeringssysteem opgezet. Jaarlijks betalen deelnemers premie, en van dat geld (plus donorgeld) worden hun ziektekosten betaald. Sinds een jaar werkt een VSO vrijwilliger uit India voor CHHRA. Hij geeft advies op het gebied van management en programma-uitvoering.

Geen workshop compleet zonder groepswerk en flipcharts

Het afgelopen jaar heeft CHHRA best veel problemen gehad, variërend van personeelswisselingen tot financiële problemen. Ondanks dat bleek er toch best wat bereikt te zijn. Dat gaat om simpele dingen. Zo is het personeel erg blij dat ze geleerd hebben een werkplan te maken. Nu weten ze beter waar te beginnen en werken ze minder slordig. Ook hebben ze hun kennis over gezondheid vergroot. Ze zijn nu beter in staat om vragen van de mensen te beantwoorden. Zoals: wordt dengue (knokkelkoorts) veroorzaakt door muggen? (Antwoord: ja.) En hoe ver kan zo’n mug eigenlijk vliegen? (Antwoord: 2 km.) Deze behaalde resultaten betreffen dus voornamelijk verbeteringen binnen de organisatie. Want als de organisatie haar werk beter doet, zal daardoor uiteindelijk de gezondheid van de lokale bevolking verbeteren. Maar dat is wel iets van de lange adem: dat kost veel tijd. De realiteit van ontwikkelingssamenwerking.

Juist omdat het zo lang duurt om echte, blijvende veranderingen te bewerkstelligen, is het goed om eens in het jaar even stil te staan bij wat al bereikt is. Dat geeft weer nieuwe energie om er hard tegenaan te gaan. Ook is het een moment om te kijken of je wel op de goede weg bent. Mijn rol in dit geheel is maar heel klein. Deze workshop werd geleid door mijn Cambodjaanse collega. Ik was alleen mee om hem daarbij te ondersteunen. In ingewikkelde veranderingsprocessen kun je vaak niet meer zijn dan een klein radertje in het geheel. Je moet daar dus wel voldoening uit kunnen halen om dit werk te kunnen doen.

Collega Bunthoeun faciliteert de workshop

Telefoonterreur

Telefoonterreur: het komt ook voor in Cambodja. Maar dan op een iets andere manier dan in Nederland. Sinds kort doet het gerucht de ronde dat je gebeld kunt worden door een dodelijk ‘rood’ nummer. Dat wil zeggen: als je gebeld wordt, en het nummer op je mobieltje heeft de kleur rood, dan kun je beter niet opnemen. Want als je dat wel doet, dan ga je dood! Het heeft zelfs in de krant gestaan. Nu zou ik inderdaad op zijn minst stijl achterover slaan van schrik als ik door een rood nummer gebeld wordt, omdat mijn mobiele telefoon geen kleurenscherm heeft. Maar dat terzijde. Op internet las ik vandaag dat Cambodja niet het enige land is dat last heeft van deze vorm van terreur: ook Indonesië wordt erdoor geteisterd.

Koninklijk Huis

Het is stil op straat in Phnom Penh. Afgelopen dinsdag was koning Norodom Sihamoni jarig, en om dat te vieren, krijgt iedereen drie dagen vrij. Nou ja, iedereen: ik moet gewoon werken. Bij ons op kantoor hebben we afgesproken dat we maar 13 van de 36 nationale feestdagen opnemen. Ter compensatie krijgen we meer vrij op te nemen vakantiedagen, wat eigenlijk wel zo prettig is. Maar omdat de meeste mensen wel vrij hebben, is er geen spits en ben ik nog sneller op mijn werk dan normaal.

De koning is niet heel populair. Hij is afgestudeerd als balletdanser in Praag. Bovendien: hoewel hij gisteren al 55 is geworden, is hij nog steeds niet getrouwd. Met andere woorden, hij moet wel homoseksueel zijn: daar is de bevolking van overtuigd. En homoseksualiteit is nog lang niet zo geaccepteerd als in Nederland. Ook vinden mensen dat ze hem te weinig zien. Hij gaat wel met zijn tijd mee en heeft een eigen website.

De vader van de koning, Norodom Shianouk, die met onderbrekingen heeft geregeerd van 1941 tot 2004, is wel nog steeds mateloos populair. Hij is in zijn leven onder andere koning, premier en filmster geweest. Hij wordt ook wel gezien als de laatste Godkoning, zoals Cambodja ze kende in haar glorietijd van het Angkoriaanse rijk, zo’n 1000 jaar geleden. Met zijn 7 vrouwen en 14 kinderen heeft hij gezorgd voor een ingewikkelde familiestamboom. En daar zijn zijn vermeende minnaressen en bastaardkinderen nog niet eens in opgenomen.

Hoewel Nederland ‘slechts’ één dag vrij krijgt om de verjaardag van de vostin te vieren, wordt het feest wel veel grootser aangepakt dan in Cambodja. Naast de vrije dagen en rustige straten, merk je er hier weinig van. Hier geen raar uitgedoste, uitbundige mensen op straat, geen rommelmarkt of bandje op elke straathoek, en geen koninklijke familie die moet zaklopen of koekhappen. Wel staat de krant hier vol met advertenties van bedrijven die de koning feliciteren, en is het paleis extra feestelijk verlicht.

Verjaardag op/in het Water

Afgelopen donderdag was ik jarig. Maar ik was druk, moe en niet thuis, niet in de stemming voor een feestje. Daarom had ik niemand verteld dat ik jarig was. Achteraf was dat toch wat kaal, dus alsnog besloten tot een klein verjaardagsfeestje op zaterdagavond. Met zo’n 20 mensen zijn we op een bootje de rivier opgegaan om de zonsondergang bekijken en te eten.

eten op de bootJe verjaardag eerst negeren en vervolgens uitstellen bleek toch teveel de goden verzoeken. Terwijl wij ons op de boot verzamelden, pakten donkere wolken zich samen boven onze hoofden. Toch staken we van wal. Maar na een kwartiertje varen begon het al te regenen. Steeds harder, met donder en bliksem op de achtergrond. De rivier werd steeds ruwer. Deze eerste tropische stortbui van het seizoen kwam het einde van de droge tijd inluiden. Het duurde dan ook niet lang of de schipper besloot terug te keren naar de wal: de situatie werd te gevaarlijk. Aangemeerd aan de wal, tussen de straaltjes regen die door het lekkende dak naar binnen kwamen, hebben we genoten van het eten en de verjaardagstaart. Het duurde een paar uur voor het weer opklaarde en we de boot konden verlaten. Bijna letterlijk in het water gevallen dus, dit verjaardagsfeestje, maar hilarisch was het wel.

kaarsjes uitblazen

Vietnam

Afgelopen week was het één van de belangrijkste feesten van het jaar: Khmer Nieuwjaar. Een tijd waarop iedereen vrij neemt om familie te bezoeken, en werk nagenoeg stil komt te liggen. De feestvreugde wordt nog eens extra verhoogd door elkaar te bekogelen met water en bloem. Deze twee redenen waren voldoende aanleiding voor een korte vakantie in buurland Vietnam. Samen met onze vriend Armath, die bij ons op bezoek was. En ja, dan doe je niets anders dan de twee landen met elkaar vergelijken.

HanoiVergeleken met Phnom Penh is de hoofdstad Hanoi een echte grote stad. Met meer hoogbouw, meer voorzieningen en meer mensen. Vietnam is duidelijk welvarender. Het is allemaal veel groter opgezet en het verkeer is veel gestroomlijnder (al zullen mensen die Phnom Penh niet kennen, dat maar moeilijk kunnen geloven. Maar later nog wel een keer meer over het Cambodjaanse verkeer). Mensen lijken zich in Vietnam beter aan de wet te houden. Toen daar korte tijd geleden een nieuwe verkeerswet werd ingevoerd met de regel dat iedereen die brommer rijdt een helm moet dragen, werd dat meteen de volgende dag door iedereen opgevolgd. In Cambodja is zo’n wet ook ingevoerd een half jaar geleden, maar nog steeds heeft nog niet de helft van de bestuurders een helm.

Halong BayOok het toerisme is beter ontwikkeld dan in Cambodja. Het land ontving ruim 4 miljoen toeristen in 2007, tegenover nog geen 2 miljoen in Cambodja. Wij hebben één van de grootste attracties bezocht: Halong Bay, dat erkend wordt als werelderfgoed. Wij waren erg onder de indruk van de massaliteit van het toerisme daar. Ondanks dat was het nog steeds een schitterende plek. Daarnaast zijn we ook naar een minder toeristisch plaatsje in de bergen geweest.

met zijn drieen in Vietnam

Cambodja en Vietnam hebben een roerig verleden. Hoewel de Vietnamezen het Rode Khmer regime van de macht verdreven hebben, wordt de jarenlange bezetting van Cambodja die daarop volgde, hen nog steeds zeer kwalijk genomen door vele Cambodjanen. Misschien zijn de gevoelens van Cambodjanen tegenover Vietnamezen te vergelijken met die van Nederlanders over Duitsers vlak na de Tweede Wereldoorlog. Wij vonden de Vietnamezen wel aardig, maar het is duidelijk dat ze een heel andere cultuur en mentaliteit hebben. In Vietnam waart de handelsgeest veel meer rond. Dat betekende dus veel meer afdingen dan we gewend zijn. Al met al een erg leuke vakantie, al kan het land natuurlijk niet op tegen ons geliefde Cambodja!

Over de Helft

Ik ben al weer over de helft van mijn contractperiode. Het eerste jaar in Cambodja is voorbij gevlogen, er liggen nog maar 7 maanden in het verschiet. Tijd om de balans op te maken.

Het is echt ongelooflijk hoe snel dat jaar voorbij is gegaan. Misschien wordt deze vaart wel beïnvloed door de economische groeispurt in Cambodja. Je kijkt over je schouder en er is weer een groot gebouw neergezet. Je knippert met je ogen en er is alweer een maand voorbij. Zo’n periode in het buitenland moet je eigenlijk zelf beleven om het volledig te bevatten. Het woord dat het misschien het beste omschrijft, is: intens. Je lijkt intensiever te leven, omdat je weinig zekerheden meer over hebt en je niet meer terug kunt vallen op vaste patronen. Alles is nieuw en alles is anders.

Intens is de ontmoeting met nieuwe culturen, de kennismaking met opvattingen en omgangsvormen die volslagen anders zijn dan de onze. Ik zeg bewust culturen, want we leven in een multiculturele omgeving en leren naast de Cambodjaanse cultuur ook veel over Britten, Canadezen, Filipino’s en noem maar op. Daardoor word je je ook weer veel bewuster van je eigen Nederlander-zijn.

Intens aanwezig is de afstand tussen familie en vrienden. Dat kan erg moeilijk zijn. Zeker bij de grote gebeurtenissen van het leven: geboortes, ziektes, sterfgevallen. Maar het heeft ook een andere kant. Je staat open voor nieuwe ervaringen. Je leert de meest fantastische mensen kennen, al gaan vriendschappen niet altijd even diep. Daarom is het erg fijn om af en toe met mensen te praten die je al langer dan een jaar kent. Mensen met wie je een gezamenlijk verleden hebt. Het is dan ook echt fantastisch als er oude bekenden langs komen. Met hen heb je een veel intensiever contact dan normaal in Nederland. En gelukkig hebben wij absoluut niet te klagen over het aantal bezoekers.

En dan heb ik het nog niet eens over alle nieuwe uitdagingen op professioneel gebied. Ik heb zoveel gedaan en geleerd het afgelopen jaar: alleen dat al maakt deze periode intens. Je blijft jezelf in sneltreinvaart ontwikkelen.

Om de balans op te maken: ik had deze ervaring voor geen goud willen missen. Wel besef ik door deze ervaring weer extra goed hoe Nederlands ik ben, en hoe gesteld ik ben op mijn moederland. Wat ik ga doen als mijn contract afloopt in november? Ik weet het niet. In Cambodja blijven? Naar een ander land verhuizen? Terug gaan naar Nederland? Het lijkt me allemaal geweldig. Wat dat betreft is de balans dus nog niet opgemaakt.

Bruiloft in de Provincie

Droge tijd is trouwtijd, en meer dan de helft van de bevolking onder de 25 betekent dat er dan erg veel bruiloften zijn. Voor een bruiloft worden honderden gasten uitgenodigd, dus ook wij hebben regelmatig een feestje. Afgelopen zondag vierden we het huwelijk van onze tuktukchauffeur Savin.

bruidspaar met buitenlandse gasten

Savin en zijn geliefde Vinat wonen beiden in Phnom Penh, maar komen uit twee verschillende provincies. Het huwelijk wordt vaak gevierd in de geboorteplaats, maar het was te duur om alle gasten van de ene provincie naar de andere te vervoeren. Feest vieren kun je echter nooit teveel: dat werden dus twee bruiloftsfeesten! Op 9 maart vond het grote feest met 600 gasten plaats in Battambang, bij de ouders van de bruid. Een week later werd het nog eens dunnetjes overgedaan met 300 gasten in Takeo, bij het ouderlijk nest van de bruidegom.

Omdat Takeo dichter bij Phnom Penh ligt, had Savin zijn hoofdstedelijke vrienden voor dit gebeuren uitgenodigd. Rond het middaguur kwamen we aan, samen met een aantal Cambodjaanse en buitenlandse vrienden van het bruidspaar. Bij het huis was een grote feesttent opgezet, en we konden meteen aanschuiven voor de lunch. Na het eten was het tijd voor drinken en dansen. Rond dat drinken bestaat een heel ritueel. Je zit met zijn allen aan tafel, en iedereen schept op over hoeveel Cambodjanen toch wel niet drinken. In de praktijk valt dat allemaal wel mee. Af en toe roept iemand ‘Proost!’, en dan neemt iedereen gelijktijdig een slok. De meesten nemen echter maar hele kleine slokjes, en het bier is ook nog eens verdund met grote hoeveelheden ijs.

proost

Kinderen

De lokale gasten kwamen pas halverwege de middag binnendruppelenom een hapje te eten. Vaak blijft alleen de familie langer, en in dit geval wij ook. Een andere groep die ook de hele dag rond het feest hing, bestond uit alle kinderen uit het hele dorp en de wijde omgeving (althans zo leek het). Zij hadden schijnbaar nog niet zoveel buitenlanders gezien in hun leven, en waren vol interesse voor die 6 vreemde wezens. In het begin waren ze erg verlegen, maar het ijs was gebroken zodra ze ontdekten dat ze zichzelf op het schermpje van mijn digitale kamera terug konden zien. Al met al een typisch Khmer feestje en een hele leuke dag!

Internationale Vrouwendag

8 maart: Internationale Vrouwendag. In Nederland zal deze dag aan de meeste mensen onopgemerkt voorbij gaan. In Cambodja echter wordt de gelegenheid aangegrepen om er een publieke feestdag van te maken. Toevallig was ik de afgelopen week op bezoek bij een partnerorganisatie in de provincie Kratie. Deze organisatie nodigde mij uit om mee te gaan naar een Vrouwendagviering in een dorp waar ze werken.

Het feest zou om 7 uur ’s ochtends beginnen, dus dat betekende vroeg opstaan. De reis naar het dorp bestond een ritje van zo’n 20 minuten achterop de brommer, en daarna het oversteken van de Mekong met een pontje. Het is droge tijd en de stand van de rivier is erg laag. Zo laag dat de pont de andere oever niet helemaal kon bereiken en we nog een klein stukje door enkeldiep water moesten waden.

Natuurlijk was alles nog niet gereed om 7 uur, maar het was erg leuk om een uur lang alle voorbereidingen gade te slaan. Toen kon het gebeuren toch echt beginnen. Er hadden zich zo’n 200 deelnemers in hun mooiste kleren in een tent verzameld. Op het eerste gezicht leken het vooral de wat rijkere mensen uit de omgeving, maar de feestkledij kan dat beeld vertekend hebben. De viering begon met 3 saaie toespraken van hoge piefen. Daarna werd het leuk. Dat vonden meer mensen, want toen kwam werkelijk het hele dorp uitlopen om mee te kijken. Vijf kleine meisjes van de lokale basisschool dansten een traditionele vissersdans. Daarna voerden een aantal leerlingen van de middelbare school korte toneelstukjes op. Deze hadden een educatief karakter en behandelden onderwerpen als huiselijk geweld, alcoholmisbruik en gezondheid. Alles werd op een komische manier gebracht, en het publiek viel bijna om van het lachen.

Na de toneelstukjes volgde nog een quiz met vragen over Internationale Vrouwendag. Als prijzen werden kleine paketjes met zeep en waspoeder weggegeven. Na afloop van het spektakel werd er een lunch verzorgd voor alle deelnemers. Erg veel heb ik niet gegeten, want om half elf ´s ochtends is een groot bord vol gebakken koeieningewanden niet het meest bevorderlijke voor de eetlust. Als finale werd er nog een uurtje gedanst, en toen was het tijd om weer te gaan.

Op de terugweg was er nog een moment van paniek op het pontje. Even dacht ik dat de boot stuk was gegaan, maar al snel bleek iemand zijn schoen in het water te hebben laten vallen. Helaas: de stroming was te sterk en de eigenaar heeft zijn schoen niet weergezien.