KABOEM. KABOEM. Om vier uur ‘s nachts schrik ik wakker van een immens gedreun. Het lijkt of er met een sloopkogel wordt ingehakt op het hotel in Siem Reap waar ik slaap. De herrie houdt zeker een uur aan, waarna ik nog even in slaap doezel. De volgende dag kom ik erachter dat het vuurwerk was dat mij uit mijn slaap hield. Vuurwerk om te vieren dat een Cambodjaanse tempel op de werelderfgoedlijst van UNESCO is geplaatst.
Aan deze internationale erkenning ging een hoop onrust vooraf. Cambodja en Thailand bekvechten al jaren om de op de grens liggende Preah Vihear tempel. In de jaren ’60 oordeelde het internationale gerechtshof in Den Haag dat de tempel Cambodjaans is. Sommige Thai betwisten dit nog steeds. Over tot welk land het omliggende gebied behoort, is nooit duidelijkheid gekomen.
Gedurende de aanloop naar de vergadering van het Werelderfgoed Comité in Canada, waar de benoeming plaatsvond, werden zowel in Thailand als in Cambodja vele nationalistische gevoelens aangewakkerd. De Thaise overheid had toegezegd vóór plaatsing op de lijst te stemmen. De Thaise oppositie greep die beslissing aan voor hevige protesten. Rellen volgden in Thailand, en Cambodjanen waren woedend op de Thai. Uiteindelijk is zelfs de grensovergang bij de tempel gesloten uit angst voor onrusten.
Het laatste woord in Thailand is nog niet gezegd. De goedkeuring door de Thaise delegatie zou er wel eens voor kunnen gaan zorgen dat er koppen gaan rollen binnen de regering. Ook voor Cambodja is het probleem nog niet opgelost. De uitspraak gaat namelijk alleen over de tempel zelf, niet over de omliggende betwiste gebieden met toegangswegen, souvenirstalletjes en een heleboel exploitatiemogelijkheden. De beslissing daarover is uitgesteld tot 2010, volgens een in Thailand verspreid document. Maar dat beseft nog niemand in Cambodja. Sterker nog: die informatie is hier helemaal niet bekend gemaakt. Voorlopig vieren de Cambodjanen feest. Met dat middernachtelijke vuurwerk in Siem Reap dus, direct nadat de beslissing aan de andere kant van de wereld genomen was. En met vele andere festiviteiten.
Op de foto’s ziet de Preah Vihear tempel er adembenemend uit. Ik heb het bouwwerk zelf nog niet kunnen aanschouwen, hoewel het hoog op mijn verlanglijstje staat. Want de ironie wil: hoewel de tempel vanuit Thailand heel gemakkelijk te bereiken is via een asfaltweg, de toegangsweg aan Cambodjaanse zijde is in verregaande staat van ontbinding. De weg is zo slecht dat zelfs een normale 4×4 de berg niet op komt, zeker niet in het regenseizoen. Er zijn vele plannen om dit te verbeteren, maar de uitvoering van die plannen zal nog wel een paar jaar op zich laten wachten. Wie weet ga ik toch het avontuur aan binnenkort, want ik ben natuurlijk wel nieuwsgierig geworden door alle commotie.
Wie geïnteresseerd is in meer details kan de volgende sites bezoeken: